Motywy literackie: przygotowanie do matury

Motywy literackie to temat istniejący na lekcjach języka polskiego od zawsze. Zmienia się może sposób dokładnego ujmowania tematu, ale same motywy pozostają niezmienne.

Głównym celem takiego układania programu z języka polskiego jest zaszczepienie w uczniach umiejętności analizy, porównywania tekstu i myślenia wielokierunkowego. Jak dowodzi każdy oparty o motywy literackietest, jeden motywy może być ujęty na wiele różnych sposobów. Przykładowo: motyw matki. 

W literaturze spotkamy i te oddane, gotowe poświęcić wszystko dla dobra swojego dziecka, i te zdeterminowane, żądne władzy, dążące do zrealizowania prywatnych ambicji za pośrednictwem swoich latorośli, i te chłodne uczuciowo albo obojętne, i wreszcie te okrutne, traktujące swoje dzieci jak zło konieczne. Umiejętność wychwytywania kształtu motywu w lekturze i porównywania go z innymi książkami to ważny element ćwiczenia umysłu i wyrabiania zmysłu krytycznego. Pozwala również wyjść poza klasyczne stereotypy i spojrzeć na świat z szerszej perspektywy, co na pewno przyda się również w dorosłym życiu.

Lektury do matury, czyli jak czytać, żeby zdać

Czytanie może być prawdziwą przyjemnością. Ba, dla niektórych ludzi to autentyczna pasja i nie wyobrażają sobie życia bez książki. Są też jednak tacy, którzy źle znoszą nacisk i przymus. Każdy tytuł znajdujący się na liście lektur automatycznie ich zniechęca. A przecież wcale tak być nie musi!

Zacznijmy od stwierdzenia niepodważalnego faktu: lektury do matury czytać trzeba. Nie da się tego uniknąć, jeśli chcemy zdań egzamin dojrzałości na zadowalającym poziomie. Jeśli jednak popracować nad własnym podejściem i przestać traktować je wrogo, można niespodziewanie odkryć, że czytanie nawet pozycji polecanych przez szkołę ma szansę sprawiać przyjemność. Czasami wystarczy zawalczyć z nieuporządkowaniem, z natłokiem informacji.

Przyjrzeć się fabule punkt po punkcie, zastanowić się nad kontekstem, w jakim została osadzona, nad okresem historycznym, w jakim powstała. Co wówczas działo się na świecie i w Polsce? Jakie dzieła już powstały, a jakie dopiero miały powstać? Jakie były wyznaczniki stylu epoki? Uświadomienie sobie tła pomaga lepiej zrozumieć książkę, z którą mamy do czynienia. Pomocne jest też rozwiązywanie quizów, przybliżających poszczególne lektury maturalne. W ten sposób łatwo można zapamiętać układ zdarzeń, bohaterów, relacje między nimi, nazwy własne, które czasem uciekają. Literatury w żadnej formie nie należy się bać, nawet jeśli do jej czytania zobowiązuje nas plan programowy.