poniedziałek, 1 czerwca 2020

Zagadki na myślenie dla każdego

Lubisz ćwiczyć umysł? Bardzo słusznie! To dobry sposób, żeby zachować intelektualną sprawność do późnego wieku. A jakie masz sposoby na tego typu ćwiczenia? 

Jedną z metod jest uczenie się nowych rzeczy, rozwijanie dodatkowych umiejętności, w tym takich, które wykraczają poza naszą strefę komfortu. Inną ciągłe trenowanie pamięci, chociażby poprzez próbę zapamiętania dziesięciu nowych słówek w obcym języku, ciągu matematycznego czy szczegółów wyglądu mijanej osoby. Świetnie działają też przekrojowe quizy wiedzy ogólnej, stanowiące dodatkowo motywację do pracy nad własną wszechstronnością i stymulujące otwartość i chłonność umysłu.


I wreszcie są też zagadki na myślenie, te łatwiejsze i te trudniejsze – starcie z nimi to gwarancja solidnego intelektualnego ćwiczenia. Rodzajów zagadek jest sporo, niektóre wymagają zastosowania żelaznej logiki, inne odnoszą się do matematycznych wyliczeń, prawdopodobieństwa czy ustalenia niewiadomej. Są też jednak zagadki bardziej specyficzne – słowne, językowe, abstrakcyjne, wymagające wyjścia poza schemat i poszukania nietypowych rozwiązań. Ważne, żeby stopniować sobie trudność, czyli ani nie zaczynać zbyt szybko od tych najbardziej wymagających, ani też nie poprzestawać zawsze na tych najbardziej banalnych – w pierwszym wypadku można się szybko zniechęcić, a w drugim trudno mówić o efektywnym ćwiczeniu.

środa, 20 maja 2020

Quizy wiedzy. Rozwijaj swój umysł


Czy to nie przyjemne, mierzyć się z własnymi ograniczeniami, stawiać przed sobą wyzwania i pokonywać coraz wyżej zawieszoną poprzeczkę? To potrafi dać zastrzyk pozytywnej energii do działania na cały dzień.

O co konkretnie chodzi? Oczywiście o quizy wiedzy. Dla wielu osób to ulubiona metoda sprawdzania się i rozwijania swojej orientacji w świecie. Szczególnie dużo radości daje stuprocentowe zaliczenie quizu, co do którego wiadomo, że niewielka procentowo garstka ludzi jest w stanie go prawidłowo rozwiązać. Czasami pewne znaczenie ma też element szczęścia, ponieważ nie oszukujmy się – nie każda dziedzina jest nam jednakowo bliska i nie da się być asem absolutnie we wszystkim. 


Nie mówiąc już o tym, że zdarzają się po prostu blokady i chwile zapomnienia, a potem wyrzucamy sobie bezsensowne zaznaczenie błędnej odpowiedzi, skoro przecież znaliśmy tę prawidłową. Quizy wiedzy mają ten niewątpliwy walor, że stanowią też źródło… wiedzy właśnie. Po prostu można się z nich czegoś ciekawego czy wręcz zaskakującego dowiedzieć. Tak czy siak to cenny trening umysłowy, po który warto sięgać regularnie, zwłaszcza kiedy czujemy, że nasz mózg odrobinę się rozleniwił i nadszedł czas na rozruszanie szarych komórek.

niedziela, 10 maja 2020

Milionerzy - poradziłbyś sobie w teleturnieju?


Pewnie wielu z nas doświadczyło czegoś podobnego: oglądamy teleturniej i odpowiadamy na każde pytanie, zżymając się na uczestników, którzy nie są w stanie wskazać prawidłowej odpowiedzi.

Czy jednak naprawdę byłoby tak różowo, gdybyśmy faktycznie zasiedli przed kamerami i mieli mierzyć się ze sprawdzianem wiedzy w świetle reflektorów? Pod presją pośpiechu i stresu zdarza się przecież zapomnieć nawet o oczywistych rzeczach. Zupełnie inaczej wygląda to ze spokojnej perspektywy własnego domu, gdzie czujemy się pewnie i bezpiecznie. Ponadto prawda jest też taka, że nikt nie może być specjalistą w dokładnie każdej dziedzinie. 


W teleturnieju Milionerzy pytania mogą dotyczyć wielu różnych gałęzi wiedzy. Część z nich jest ściśle naukowa, wymaga bardzo konkretnej orientacji w danej dziedzinie, czy to ścisłej, czy humanistycznej. Część natomiast zahacza bardziej o kwestie związane z naszym życiem codziennym, o tak zwaną wiedzę życiową: sprawy urzędowe, domowe, wychowawcze, kulinarne. Czasami pojawia się konieczność wyjaśnienia słowa wprost ze słownika wyrazów obcych, a czasami dokończenia bardzo popularnego przysłowia. Poziom i różnorodność sprawiają, że nigdy na sto procent nie da się stwierdzić, czy za każdym razem doszlibyśmy do miliona...

piątek, 1 maja 2020

Motywy literackie: przygotowanie do matury


Motywy literackie to temat istniejący na lekcjach języka polskiego od zawsze. Zmienia się może sposób dokładnego ujmowania tematu, ale same motywy pozostają niezmienne.

Głównym celem takiego układania programu z języka polskiego jest zaszczepienie w uczniach umiejętności analizy, porównywania tekstu i myślenia wielokierunkowego. Jak dowodzi każdy oparty o motywy literackietest, jeden motywy może być ujęty na wiele różnych sposobów. Przykładowo: motyw matki. 

W literaturze spotkamy i te oddane, gotowe poświęcić wszystko dla dobra swojego dziecka, i te zdeterminowane, żądne władzy, dążące do zrealizowania prywatnych ambicji za pośrednictwem swoich latorośli, i te chłodne uczuciowo albo obojętne, i wreszcie te okrutne, traktujące swoje dzieci jak zło konieczne. Umiejętność wychwytywania kształtu motywu w lekturze i porównywania go z innymi książkami to ważny element ćwiczenia umysłu i wyrabiania zmysłu krytycznego. Pozwala również wyjść poza klasyczne stereotypy i spojrzeć na świat z szerszej perspektywy, co na pewno przyda się również w dorosłym życiu.

piątek, 20 marca 2020

Familiada - czy odgadniesz najpopularniejszą odpowiedź?


Pierwszy odcinek Familiady został wyemitowany w 1994 roku – aż trudno uwierzyć, że już minęło tyle lat, bo przecież prowadzony przez Karola Strasburgera teleturniej wciąż regularnie gości w domach polskich telewidzów.

Formuła programu jest dosyć prosta, oparta na formacie amerykańskim, gdzie teleturniej nosi nazwę Family Feud. Zadaniem drużyn, na czele których stoi „głowa rodziny” jest wytypowanie odpowiedzi, które padały na dane pytanie najczęściej wśród ankietowanych. Familiada gra zatem przede wszystkim typowymi skojarzeniami, czasami jednak nie są one wcale tak oczywiste, jak mogłoby się wydawać. 


Wymagają specyficznego rodzaju myślenia, przestawienia się z trybu „szczegółowego” na „ogólny”, próby utożsamienia się z innymi odpowiadającymi, odejścia od przesadnego kombinowania. Jeśli dodać do tego presję stresu, nic dziwnego, że niektóre padające w Familiadzie dziwne odpowiedzi stały się wręcz legendarne i zainspirowały liczne internetowe memy, nie mówiąc już o tym, że sam teleturniej jest chętnie wykorzystywany jako baza scenariusza w licznych scenkach kabaretowych. A już na pewno kultowe są dowcipy, opowiadane tradycyjnie przez prowadzącego – Karola Strasburgera.

wtorek, 10 marca 2020

Zagadki na rozgrzewkę umysłu


Ćwiczenie umysłu za pośrednictwem zagadek to bardzo miłe intelektualne wyzwanie, od którego można się wręcz uzależnić. Jest to jednak uzależnienie z gatunku pozytywnych, nie trzeba zatem z nim przesadnie walczyć!

Nie od razu Kraków zbudowano, więc pierwsze zmagania z zagadkami, zwłaszcza tymi o wyższym stopniu trudności, mogą spowodować pewien zawrót głowy. Nawet nie wiadomo, od czego zacząć, a odpowiedź wydaje się niemożliwa do odgadnięcia. Jak wszystko inne, to po prostu kwestia praktyki i ukierunkowania myślenia na właściwe tory. Zagadki mają również tę miłą cechę, że różnią się nie tylko poziomem zaawansowania, ale też rodzajem. 


Ci, którzy mają umysł bardziej ścisły, odnajdą się w łamigłówkach matematycznych czy logicznych. Humaniści docenią wszelkiego typu zagadki słowne. Z kolei wyobraźnia wizualna to pierwszy klucz do sukcesu w zagadkach przestrzennych. Oczywiście zawsze warto wyjść, przynajmniej co jakiś czas, poza swoją strefę komfortu i spróbować zmierzyć się z inną dziedziną. Dzięki temu zagadki przynoszą również przyjemne poczucie rozwoju intelektualnego i pokonania własnych słabości, co jest bardzo odświeżające i motywujące.

niedziela, 1 marca 2020

"Chłopcy z Placu Broni" i ich autor, Ferenc Molnar


Ferenc Molnar jest uważany za jednego z najważniejszych przedstawicieli tzw. mieszczańskiego nurtu, który wykształcił się w węgierskiej literaturze w pierwszej połowie XX wieku.

Chociaż największą sławę przyniosła mu książka Chłopcy z Placu Broni – test wiedzy dotyczącej jego twórczości, gdyby ktoś chciał takowy opracować, musiałby obejmować znacznie większy dorobek. Przede wszystkim Molnar był bardzo płodnym dramaturgiem, spod jego pióra wyszło ponad czterdzieści utworów teatralnych. Pisywał również eseje, humoreski, opowiadania. 


W swoich dziełach chętnie podejmował temat patriotyzmu, poświęcenia i przyjaźni, czego pełny wyraz widzimy właśnie w przetłumaczonych na kilkadziesiąt języków Chłopcach z Placu Broni
Tam jeden z najważniejszych bohaterów, Nemeczek, w imię takich wartości oddaje życie. Prywatnie Molnar cenił sobie natomiast wszelkie przyjemności życia, otwarcie nazywał się hedonistą. Chętnie spędzał czas w kawiarniach i restauracjach, uwodził piękne kobiety, dyskutował do białego rana. Współcześni mu odbiorcy i krytycy uważali go za kosmopolitę i wykształconego intelektualistę o wyrafinowanym poczuciu humoru!

czwartek, 20 lutego 2020

Quizy o kotach. Czy koty chodzą własnymi drogami?


Można się spotkać z opinią, że ludzie dzielą się na dwie podstawowe kategorie – tych, którzy uwielbiają psy, i tych, którym bardziej po drodze jest z kotami.

Faktycznie coś w tym jest, ale chyba najwięcej racji miał Derek Bruce, który powiedział: „Aby mieć właściwe spojrzenie na własną pozycję w życiu, człowiek powinien posiadać psa, który będzie go uwielbiał i kota, który będzie go ignorował”. Jedno wiadomo na pewno: jeśli przygarniamy zwierzę, które żyje z nami pod jednym dachem, jesteśmy mu winni wszystko, co tylko najlepsze. A żeby to zapewnić, musimy dobrze znać potrzeby konkretnego zwierzęcia. 


Czy rozwiązując quizy o kotach potrafisz odpowiedzieć na każde pytanie? Trzeba mieć świadomość, że kot to nie pies w miniaturze – to dwa zupełnie odrębne gatunki. Inaczej na przykład wygląda ich język ciała. Kiedy pies intensywnie macha ogonem, wiemy, że się cieszy. Kiedy jednak koci ogon obija się o jego boki, nasz podopieczny jest bardzo niezadowolony! Inne są zasady żywienia, inna podatność na choroby, inny rytm dobowy i inaczej manifestowane są problemy z zachowaniem czy chociażby ból. Zdobywając wiedzę o kotach, ich charakterze i przyzwyczajeniach, uczymy się, jak być dla nich jak najlepszymi towarzyszami, a na to niewątpliwie zasługują.

poniedziałek, 10 lutego 2020

Quizy o psach. Co wiesz o swoim pupilu?


Każdy, kto kiedykolwiek w życiu miał psa, ten wie, że nie ma bardziej oddanego i wiernego towarzysza. Nikt nie cieszy się tak intensywnie i zupełnie bezinteresownie na nasz widok, nie pociesza tak skutecznie, gdy mamy zły dzień, nie przeżywa z dziecięcą radością każdego spaceru i nie daje nam odczuć, że jesteśmy centrum jego małego wszechświata.

W zamian za to zaufanie jesteśmy psu winni staranie, opiekę i jak największą troskę. On na nas całkowicie polega, nie ma nikogo innego. Nie powie, że coś mu się „nie podoba” i nie wyjdzie. Nie sformułuje też swoich potrzeb na głos – to my musimy je znać i uprzedzać. Dlatego wypada dokładnie wiedzieć, jakie te potrzeby są i regularnie sprawdzać naszą wiedzę, na przykład rozwiązując quizy o psach. Czy żywimy odpowiednio? Czy zapewniamy właściwą dawkę ruchu? Czy wiemy, w jaki sposób radzić sobie z problemami behawioralnymi i jak unikać ich rozwijania? 


Czy dobrze się orientujemy, jak wygląda profilaktyka przeciwkleszczowa, kalendarz szczepień i odrobaczania? Czy znamy objawy groźnych chorób i zasady pierwszej pomocy? Czy psi język – a psy są bardzo wymowne, chociaż posługują się nie głosem, a postawą, ogonem, ruchami uszu, nosa, oczu i języka – czy umiemy go sprawnie odczytywać? Odpowiedzialny i troskliwy właściciel psa wszystko to ma opanowane na piątkę i zawsze z przyjemnością uzupełnia to, czego jeszcze nie, kiedy tylko uświadomi sobie swoje braki.

sobota, 1 lutego 2020

Quizy tematyczne: wybierz coś dla siebie


Wszyscy możemy wymienić kilka dziedzin, w których czujemy się „mocni”. Często są to nasze pasje, czasem rzeczy związane z kierunkiem wykształcenia, a w jeszcze innych przypadkach podchwytujemy je niejako mimochodem. I nie wiedzieć kiedy – gromadzi się solidna wiedza.

Oczywiście taką wiedzę zawsze miło jest sprawdzać, chociażby po to, żeby poćwiczyć umysł, utrwalić sobie wiadomości – ale przede wszystkim samemu sobie sprawić przyjemność. Jeżeli wolisz koncentrować się na konkretnych dziedzinach, to zamiast quizów wiedzy ogólnej pewnie odpowiedniejsze dla ciebie będą quizy tematyczne. W ten sposób, kierując się określonymi kategoriami i tagami, możesz wybrać to, co w danym momencie najbardziej ci pasuje. 


W gronie quizów tematycznych znajdziesz między innymi skierowane przede wszystkim do uczniów sprawdziany wiedzy z lektur, dalej quizy geograficzne czy historyczne, te poświęcone zwierzętom – psom, kotom i innym gatunkom, quizy dla zapalonych grzybiarzy, uwielbiających przeczesywać lasy w poszukiwaniu najpiękniejszej zdobyczy, ba, trafią się i kulinaria, i piłka nożna, a nawet Harry Potter! Wystarczy jedno kliknięcie i można cieszyć się z dobrej zabawy przez całe relaksujące popołudnie.

poniedziałek, 20 stycznia 2020

Quizy dla dzieci: nauka i zabawa w jednym


Rodzicom zależy na tym, by ich pociechy były ciekawe świata, miały żywy, chłonny i elastyczny umysł, rozwijały swoje zainteresowania i umiejętności, które przydadzą im się w późniejszym życiu – w pracy, w szkole, w relacjach z innymi ludźmi.

We wczesnym okresie życia świat jest dla nas jedną wielką niespodzianką i ciągłą zagadką. Wokół jest mnóstwo bodźców, mnóstwo materiału do przemyśleń, wiele wzorców do obserwowania. Mały człowiek uczy się zestawiać informacje, wyciągać wnioski, dostrzegać zależności. W gruncie rzeczy uczy się cały czas i trzeba o tym pamiętać, planując dla niego intelektualne wyzwania i rozwijające zajęcia. Są one z pewnością pożyteczne, ale można przesadzić w drugą stronę, ryzykując nadmierną stymulację i znużenie. 


Dlatego tak znakomicie sprawdza się nauka poprzez zabawę, kiedy wiedza wchodzi do głowy niejako automatycznie, w atmosferze dobrej rozrywki. Jednym ze sposobów osiągnięcia tego celu są quizy dladzieci. Dzięki nim od najmłodszych lat dziecko uczy się katalogować i porządkować pozyskaną wiedzę, sprawdzać ją dla własnej przyjemności, utrwalać sobie poprzez powtarzanie, a dodatkową otrzymuje miły motywacyjny zastrzyk energii dzięki dobrym wynikom.

piątek, 10 stycznia 2020

Quiz geograficzny - czy wiesz, gdzie się wybierasz?


Wiele osób, które w dzieciństwie lubiły jeździć palcem po mapie i wyobrażać sobie dalekie podróże, zachowuje upodobanie do geografii również jako dorośli. Bywa, że z powodzeniem realizują wtedy podróżnicze pasje i odwiedzają niezwykłe i egzotyczne zakątki świata.

Przygotowanie do takiej wyprawy od zapalonego podróżnika wymaga pewnych przygotowań. Nie chodzi tutaj wyłącznie o zaplecze techniczne, czyli odpowiedni bagaż, opracowanie trasy, ewentualne szczepienia, zaopatrzenie się w mapy i przewodniki. To również swoisty quiz geograficzny w postaci udzielenia sobie odpowiedzi na różne pytania związane z docelowym miejscem podróży. 


Gdzie dokładnie się znajduje? Jakie jest jego sąsiedztwo? W jakich relacjach pozostaje z sąsiadami? Jakie są warunki środowiska? Zbieramy cenne informacje, które mogą pomóc w poruszaniu się po nieznanym nam jeszcze kraju, dotyczące na przykład waluty, zwyczajów, sposobu funkcjonowania społeczeństwa, języka. Budujemy bazę wiedzy gwarantującą jak najpełniejsze korzystanie ze zwiedzania, dowiadując się, jaka jest historia regionu i jakie zabytki warto w nim odwiedzić. Dla każdego obieżyświata podróż staje się wówczas jeszcze bardziej satysfakcjonująca.

środa, 1 stycznia 2020

"Chłopcy z Placu Broni". Prawo do własnego kawałka świata


Własny kawałek przestrzeni, należący niepodzielnie do nas, jest bardzo ważnym elementem poczucia wolności. Nawet jeśli bardzo skromny, postrzegany przez innych jako niezbyt atrakcyjny czy wartościowy. Dla kogoś innego może być całym światem.

I biada wtedy tym, którzy chcą ingerować w terytorium uważane przez nas za własne. Instynkt jego ochrony jest bowiem bardzo silny i skłania do zdecydowanych działań. Chłopcy z Placu Broni test przywiązania do swojego terytorium przechodzili codziennie i były to prawdziwe walki na śmierć i życie. 


Nie tylko dzielnie i z zaangażowaniem odpierali zakusy przeciwników, chętnych do przejęcia tytułowego placu, ale też dowiadywali się sporo o przyjaźni, lojalności, godności, sile charakteru i o poświęceniu. Szczególnie dramatyczną, chociaż cenną nauką stał się dla nich przykład Nemeczka, który w imię cenionych przez siebie najwyżej wartości zapłacił najwyższą cenę. Takie zachowanie ma w sobie moc wykraczającą poza jakiekolwiek podziały, co wyraźnie uświadamia sobie przywódca antagonistycznej grupy, Feri Acz.